تصور کنید مجبورید بین خرید نان برای خانواده و خرید نوار بهداشتی برای خودتان، یکی را انتخاب کنید. دردناک است، نه؟ اما برای میلیونها زن در سراسر جهان و حتی در بخشهایی از کشور خودمان، این موضوع واقعیتی تلخ و ماهانه است. وقتی از «فقر قاعدگی» حرف میزنیم، درباره آمار و ارقام روی کاغذ صحبت نمیکنیم؛ ما داریم درباره دختری حرف میزنیم که به خاطر نداشتن پد، یک هفته قید مدرسه رفتن را می زند یا زنی که مجبور است از پارچههای چندبار استفاده شده مجدد استفاده کند و جانش را با عفونتهای مکرر به خطر بیندازد.
ما معتقدیم قاعدگی نباید مانعی برای پیشرفت، تحصیل یا سلامت هیچ زنی باشد. ما در حال توانمندسازی دختران نوجوان در مدارس ایران هستیم، داستان ما، داستان بازگرداندن قدرت به زنانی است که صدایشان کمتر شنیده شده است.
پدهای پارچه ای؛ راه حل بهداشت پریودی
در مناطق کمبرخوردار، خرید محصولات یکبارمصرف قاعدگی، برای بیشتر خانواده ها یک «هزینه » سنگین محسوب می شود. وقتی درآمد خانواده ناچیز است، خرید بستههای نوار بهداشتی که هر ماه باید دور ریخته شوند، برای سرپرست خانواده منطقی به نظر نمیرسد. اما هزینه نادیده گرفتن بهداشت پریودی چه می شود؟ بیماری، ناباروری و انزوای اجتماعی.
پدهای پارچهای قابل شستشو :
- صرفه اقتصادی بلندمدت: یک پد پارچهای جایگزین بیش از ۲۰۰ پد یکبارمصرف میشود. این یعنی پولی که قرار بود طی دو سال صرف خرید پد شود، حالا میتواند در جیب خانواده بماند و صرف تغذیه یا آموزش شود.
- کیفیت بدون تبعیض: ما معتقدیم یک زن روستایی همانقدر شایسته استفاده از کتان ارگانیک و لطیف است که یک زن در مرکز پایتخت. پدهای پارچه ای از مواد اولیه درجه یک ساخته می شوند تا حساسیت و عفونت را به صفر برسانند.
استفاده از پدهای پارچه ای در مناطق محروم یک استراتژی برد-برد است؛ هم فشار مالی از روی دوش خانوادهها برداشته میشود و هم سلامت زنان تضمین میگردد.
آموزش بهداشت پریود
دادن یک پد به یک دختر نوجوان، شاید مشکل امروزش را حل کند، اما اگر نداند بدنش چگونه کار میکند، فردا با مشکلی بزرگتر روبرو خواهد شد. در بسیاری از جوامع سنتی، قاعدگی هنوز یک تابوی ترسناک است. دختران نمیدانند چه اتفاقی برایشان میافتد و مادران شرم دارند که توضیح دهند.
ماماهای متخصص در مراکز بهداشت نقش کلیدی در بهدشت پریودی دارند. آنها نه تنها به سوالات پزشکی پاسخ میدهند، بلکه با برگزاری کارگاههای آموزشی در جوامع محلی، یخهای ضخیم فرهنگی را میشکنند.
آموزش بهداشت پریودی توسط ماما:
- شناخت چرخه بدن: آموزش اینکه قاعدگی یک بیماری نیست، بلکه نشانه سلامت است.
- بهداشت قاعدگی: نحوه صحیح شستشو و نگهداری پدهای پارچهای برای جلوگیری از عفونت.
- شکستن سکوت: ایجاد فضایی که زنان بتوانند بدون ترس از قضاوت، درباره دردهایشان حرف بزنند.
وقتی زنی بدنش را میشناسد، قدرتمند میشود. او دیگر خودش را «ناپاک» نمیداند و با اعتمادبهنفس در جامعه ظاهر میشود.
پایداری محیط زیست: مسئولیت در برابر زمین
شاید بپرسید ارتباط محیط زیست با توانمندسازی زنان محروم چیست؟ پاسخ ساده است: زنان در جوامع روستایی و کشاورزی، اولین قربانیان تخریب محیط زیست هستند. آلودگی آب و خاک، مستقیماً معیشت و سلامت آنها را تهدید میکند.
پدهای یکبارمصرف سنتی سرشار از پلاستیک و مواد شیمیایی جاذب هستند که صدها سال در طبیعت باقی میمانند. آمارها تکاندهنده است:
- کاهش ۸۰ درصدی زبالههای قاعدگی به ازای هر نفر.
- جلوگیری از ورود بیش از ۱ میلیون نوار بهداشتی به طبیعت.
با ترویج فرهنگ استفاده مجدد، نه تنها به سلامت رحم زنان کمک می شود، بلکه به آنها یاد داده می شود که نگهبانان زمین باشند. این حس ارزشمندی است؛ اینکه بدانی انتخاب شخصی تو، به نجات سیاره کمک میکند.
باکس های خودمراقبتی پریودی
هر زنی حق دارد در دوران قاعدگی احساسِ نازپرورده بودن داشته باشد. باکس های خودمراقبتی پریودی فقط حاوی نوار بهداشتی نیست. این باکس ها شامل محصولات متنوعی است که پیام «بدنت رو دوست داشته باش» را منتقل میکنند:
- پدهای پارچهای با طرحهای زیبا و رنگارنگ (چون زیبایی حق همه است).
- کیسه زباله نوار بهداشتی (برای جلوگیری از رها کردن نوار بهداشتی در طبیعت ).
- دمنوشهای گیاهی و پدهای گرمایشی برای تسکین درد.
وقتی این باکس خودمراقبتی به دست زنی در یک منطقه دورافتاده میرسد، او فقط ابزار بهداشت دریافت نمیکند؛ او کرامت انسانی خود را بازپس میگیرد.
انجمن گفتگوی پریود (Let’s Talk, Period)
فناوری دیجیتال میتواند فاصله طبقاتی را کم کند. باید در فضای دیجیتال گفتگو در مورد پریود پررنگ تر ادامه یابد. شاید فکر کنید دسترسی به اینترنت در همه جا یکسان نیست، اما نفوذ گوشیهای هوشمند حتی در روستاها هم رو به افزایش است.
انجمن های گفتگو در مورد پریود یک فضای امن دیجیتال است که در آن:
- زنان تجربیات خود را به اشتراک میگذارند.
- از متخصصان و ماماها مشاوره آنلاین میگیرند.
- میفهمند که در دردهایشان تنها نیستند.
این شبکه اجتماعی کوچک، حس همبستگی را تقویت میکند. زنی که تا دیروز فکر میکرد درد شدیدش طبیعی است و باید بسوزد و بسازد، حالا یاد میگیرد که راه درمان وجود دارد.
توانمندسازی بهداشت پریود: اعداد و ارقام
طی دو سال فعالیت با ارایه باکس های خودمراقبتی پریود:
- بیش از ۲۵۰۰ زن در مسیر دسترسی به بهداشت پایدار قرار گرفته اند.
- به واسطه آموزشهای مامایی، سطح آگاهی بهداشتی در جوامع هدف به طرز چشمگیری بالا رفته است.
- آمار ناباروری و عفونت در مناطق هدف کاهش داشته است.
این اعداد برای ما فقط آمار نیستند؛ هر کدام از آنها یک لبخند، یک روز حضور بیشتر در مدرسه و یک قدم به سمت برابری جنسیتی است.
سوالات متداول (FAQ)
آیا استفاده از پد پارچهای در مناطقی که آب کم است، مشکلساز نیست؟
این یک چالش واقعی است، اما پدهای پارچه ای طوری طراحی شدهاند که با کمترین مقدار آب و صابون تمیز شوند. ضمن اینکه در کنار پد، کاپ قاعدگی را هم پیشنهاد میدهیم که نیاز به شستشوی کمتری نسبت به پارچه دارد و فقط با جوشاندن استریل میشود.
چگونه میتوانم مطمئن شوم که پد پارچهای باعث عفونت نمیشود؟
پارچهها از الیاف ۱۰۰٪ طبیعی و ارگانیک ساخته می شوند که قابلیت تنفس دارند (برخلاف پلاستیک). اگر طبق دستورالعمل شسته و در آفتاب خشک شوند، بهداشتیترین گزینه موجود هستند و حتی ریسک عفونت و قارچ را نسبت به پدهای کارخانهای معطر کاهش میدهند.
آیا بهداشت پریویدی فقط برای مناطق محروم است؟
خیر! باکس های خودمراقبتی برای هر زنی که به سلامت بدنش و آینده زمین اهمیت میدهد، مناسب است. ا
عمر مفید پدهای پارچهای چقدر است؟
با نگهداری مناسب، این پدها بین ۲ سال قابل استفاده هستند.
سخن پایانی: شما هم بخشی از راهحل هستید
تغییر همیشه از بالا به پایین اتفاق نمیافتد. گاهی تغییر از یک تکه پارچه نخی شروع میشود که به زنی اجازه میدهد با خیال راحت از خانه بیرون برود. توانمندسازی زنان پلی است بین تکنولوژی مدرن و نیازهای اصیل انسانی.
بیایید بخشی از جنبشی باشیم که در آن هیچ دختری به خاطر بیولوژی بدنش از رویاهایش عقب نماند.
هر بار که یک پد پارچهای را انتخاب میکنید، یا هر بار که درباره این موضوع با دیگران صحبت میکنید، شما هم به این زنجیره توانمندسازی متصل شدهاید. بیایید با هم، چرخه شرم و فقر را بشکنیم و چرخهای از سلامت و پایداری بسازیم.
مقالات دیگر

توانمندسازی زنان برای مقابله فقر قاعدگی
